Çocuklarda Üretra Darlığı

Çocuklarda üretra darlığı nedir?

Üretra, idrarı mesaneden vücut dışına taşıyan kanaldır. Bu kanalda gelişen nedbe dokusu idrar yolunu daraltarak idrar akımını güçleştirebilir.

Çocuklarda üretra darlığı erişkinlere göre daha nadirdir. Ancak geliştiğinde yalnızca idrar akımını değil, mesanenin çalışma biçimini ve uzun dönemde üriner sistemi de etkileyebilir.

Çocukluk çağında tedavinin amacı yalnızca dar bölgeyi açmak değil, çocuk büyürken de fonksiyonunu sürdürebilecek sağlıklı bir üretra oluşturmaktır.

Çocuklarda üretra darlığı neden olur?

Başlıca nedenler:

• geçirilmiş hipospadias ameliyatları,
• pelvik veya perineal travmalar,
• üretraya yönelik cerrahi ve endoskopik işlemler,
• travmatik kateterizasyon,
• doğumsal üretral darlıklardır.

Özellikle geçirilmiş hipospadias ameliyatları ve ciddi travmalar sonrasında gelişen darlıklar, standart üretra darlıklarından daha kompleks olabilir.

Hipospadias ameliyatından yıllar sonra darlık gelişebilir mi?

Evet.

Hipospadias ameliyatından sonra oluşturulan yeni üretrada skarlaşma, yetersiz kanlanma veya geçirilmiş birden fazla cerrahi nedeniyle darlık gelişebilir.

Bazı hastalarda sorun çocukluk çağında ortaya çıkarken, bazıları ergenlik veya erişkin dönemde idrar akımının giderek zayıflamasıyla başvurabilir.

Bu nedenle hipospadias sonrası üretra darlığında yalnızca darlığın uzunluğu değil, önceki ameliyatlar ve mevcut dokuların kalitesi de değerlendirilmelidir.

Çocuklarda üretra darlığının belirtileri nelerdir?

En sık görülen belirtiler:

• ince veya zayıf idrar akımı,
• uzamış işeme,
• idrar yaparken ıkınma,
• kesik kesik işeme,
• idrar sonrası damlama,
• tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları,
• mesanenin tam boşalmadığı hissi,
• ileri olgularda idrar yapamama.

Özellikle daha önce hipospadias ameliyatı olmuş bir çocukta idrar akımının zaman içinde giderek incelmesi önemlidir.

Tanı nasıl konur?

Değerlendirme hastanın yaşına ve darlığın özelliklerine göre planlanır.

Muayene ve ayrıntılı öykünün yanı sıra;

• üroflowmetri,
• işeme sonrası kalan idrar ölçümü,
• ultrasonografi,
• retrograd üretrografi,
• işeme sistoüretrografisi,
• gerektiğinde sistoskopi

kullanılabilir.

Amaç yalnızca darlığın varlığını göstermek değil, yerini, uzunluğunu ve derecesini ortaya koymaktır.

Her üretra darlığı endoskopik olarak tedavi edilebilir mi?

Hayır.

Kısa ve uygun seçilmiş bazı darlıklarda dilatasyon veya endoskopik üretrotomi kullanılabilir.

Ancak;

• uzun darlıklarda,
• yoğun skar dokusu bulunan olgularda,
• tama yakın kapanmalarda,
• daha önce tekrarlayan endoskopik girişimler uygulanmış hastalarda,
• kompleks hipospadias sonrası darlıklarda

açık rekonstrüktif cerrahi gerekebilir.

Tekrarlayan dilatasyon veya üretrotominin kalıcı çözüm sağlamadığı durumlarda aynı işlemleri sürekli tekrarlamak yerine üretroplasti seçenekleri değerlendirilmelidir.

Üretroplasti nedir?

Üretroplasti, daralmış üretranın açık cerrahi yöntemlerle yeniden yapılandırılmasıdır.

Uygulanacak teknik;

darlığın yeri, uzunluğu, nedeni, geçirilmiş ameliyatlar ve çevre dokuların kalitesine

göre belirlenir.

Kısa darlıklarda dar segment çıkarılarak sağlıklı üretra uçları birleştirilebilir. Daha uzun veya kompleks darlıklarda ise üretrayı genişletmek veya yeniden oluşturmak için greft kullanılabilir.

Bukkal mukoza grefti nedir?

Uzun veya daha önce ameliyat edilmiş darlıklarda sağlıklı üretral doku yetersiz olabilir.

Bu durumda yanağın iç yüzünden alınan bukkal mukoza, üretranın yeniden yapılandırılmasında kullanılabilir.

Bukkal mukoza tüysüz ve dayanıklı yapısı nedeniyle üretral rekonstrüksiyonda önemli bir greft dokusudur.

Ancak her çocukta greft gerekli değildir.

Hipospadias sonrası darlıklarda tek ameliyat yeterli olur mu?

Her zaman değil.

Uygun dokusu bulunan hastalarda tek aşamalı rekonstrüksiyon yapılabilir. Ancak yoğun skar dokusu, uzun darlık veya daha önce birçok ameliyat bulunması halinde aşamalı üretroplasti gerekebilir.

Bu nedenle özellikle redo hipospadias ve üretra darlığı cerrahilerinde standart bir yöntem yerine hastaya özel rekonstrüksiyon planlanmalıdır.

Uzun dönem takip neden önemlidir?

Çocuk üretra cerrahisinin erişkinlerden önemli bir farkı, hastanın büyümeye devam etmesidir.

Puberte sırasında penis ve üretranın büyümesi, ilerideki işeme ve cinsel fonksiyonlar göz önünde bulundurulmalıdır.

Özellikle kompleks rekonstrüksiyon veya hipospadias sonrası üretra cerrahisi geçiren çocuklarda takip ergenlik dönemine kadar devam edebilir.

Çocuk ürolojisi ve rekonstrüktif cerrahi deneyimi neden önemlidir?

Üretra darlığında temel soru yalnızca:

“Darlığı nasıl açabiliriz?”

değil,

“Bu çocuk için uzun dönemde en kalıcı ve fonksiyonel üretrayı hangi yöntem sağlayabilir?”

olmalıdır.

Geçirilmiş hipospadias ameliyatları, travmatik üretral yaralanmalar, uzun darlıklar ve başarısız önceki cerrahiler rekonstrüktif cerrahi deneyimi gerektirir.